کبودی بعد از عمل بینی یکی از رایجترین عوارض ظاهری پس از جراحی رینوپلاستی است که میتواند ظاهر فرد را تا چند روز یا حتی هفته ها تحت تأثیر قرار بدهد. این کبودیها معمولاً در اطراف چشم، گونهها و ناحیه فوقانی بینی ظاهر میشوند و میتوانند با ورم و التهاب همراه باشند. با اینکه کبودی امری نگرانکننده بهنظر میرسد، اما در بیشتر موارد نشونهای از پاسخ طبیعی بدن به جراحتهای جزئی ناشی از عمل است. در ادامه دقیقتر به چیستی، دلایل، مدت ماندگاری، درمان و روشهای پیشگیری از کبودی بعد از جراحی بینی میپردازیم.
کبودی بعد از عمل بینی چیست؟
کبودی پس از جراحی بینی به تغییر رنگ پوست ناشی از نشت خون از عروق خونی آسیبدیده به بافتهای زیر پوست اطلاق میشود. این تغییر رنگ معمولاً در اطراف چشمها، گونهها و گاهی در پل بینی دیده میشود. رنگ کبودی در ابتدا تیره بوده (آبی یا بنفش) و بهتدریج به رنگهای زرد و سبز تغییر پیدا میکند تا در نهایت محو شود.
ایجاد کبودی بعد از جراحی بینی یک واکنش طبیعی بدن به آسیبهای بافتی جزئی و پارگی مویرگها در جریان عمل جراحی است. شدت این کبودی ممکن است از یک فرد به فرد دیگر متفاوت باشد و به عوامل متعددی بستگی دارد.
علت ایجاد کبودی بعد از جراحی بینی
علت اصلی بروز کبودی پس از جراحی بینی، پارگی رگهای خونی سطحی در حین انجام عمل است. در حین جراحی، بافتهای نرم و استخوانی بینی تحت دستکاری قرار میگیرند که میتواند موجب آسیبدیدگی عروق خونی و نشت خون به بافت اطراف شود. این خون به دلیل تجمع در زیر پوست، به شکل کبودی ظاهر میشود.
مهمترین عوامل مؤثر در ایجاد کبودی پس از عمل بینی عبارتند از:
فشار خون بالا: بالا بودن فشار خون در حین یا پس از جراحی ممکن است منجر به خونریزی بیشتر و ایجاد کبودی وسیعتر گردد.
نوع جراحی انجامشده: در جراحیهایی که نیاز به شکستگی استخوان بینی وجود دارد، احتمال بروز کبودی بیشتر است.
تجربه و مهارت جراح: بهترین جراح بینی در تهران با اعمال فشار کمتر و کنترل دقیقتر بافتها، از بروز آسیبهای عروقی جلوگیری میکند.
وضعیت عمومی سلامت بیمار: افرادی با پوست نازک، بیماریهای زمینهای، یا مصرفکننده داروهای رقیقکننده خون، بیشتر در معرض کبودی قرار دارند.
سن بیمار: افزایش سن موجب شکنندگی بیشتر عروق خونی و بهتبع آن، افزایش احتمال کبودی میشود.
بیشتر بخوانید : نحوه خوابیدن درست بعد از عمل بینی
مدت زمان طبیعی کبودی بعد از جراحی بینی
کبودی پس از عمل بینی معمولاً بین ۷ تا ۱۴ روز بهطور کامل بهبود مییابد. در برخی موارد نادر، بسته به شرایط جسمی بیمار، این مدت ممکن است تا ۳ هفته نیز ادامه داشته باشد.
روند بهبود کبودی بهصورت معمول شامل مراحل زیر است:
- روزهای اول (۱ تا ۳): کبودیها تیرهتر و همراه با تورم هستند.
- روزهای چهارم تا هفتم: رنگ کبودیها از بنفش به سبز یا زرد تغییر میکند.
- هفته دوم: کاهش تدریجی کبودیها و بازگشت تدریجی رنگ طبیعی پوست.
- هفته سوم به بعد: در اکثر افراد کبودی بهطور کامل از بین میرود.
در صورتی که کبودیها پس از گذشت این مدت زمان بهبود نیابند یا همراه با علائمی مانند درد شدید، گرمی موضعی یا ترشح باشند، مراجعه به پزشک الزامی است.
نحوه درمان کبودی های عمل بینی
هرچند کبودی پدیدهای موقت است، اما با بهکارگیری برخی روشها میتوان روند بهبودی آن را تسریع کرد و ظاهر آن را به میزان قابل توجهی کاهش داد. در ادامه با روش های موثر درمان کبودی آشنا می شویم.
۱. استفاده از کمپرس سرد
در ۴۸ ساعت نخست پس از جراحی، استفاده از کمپرس یخ یا سرد بر نواحی اطراف بینی و چشمها میتواند موجب کاهش تورم بعد عمل بینی و محدود کردن گسترش کبودی گردد. این کار باید با رعایت فواصل مناسب (هر ۲۰ دقیقه، به مدت ۱۰ دقیقه) انجام شود.
۲. بالا نگه داشتن سر هنگام استراحت
قرار دادن سر در وضعیت بالا هنگام خواب یا استراحت (حداقل ۳۰ درجه بالاتر از بدن) باعث کاهش جریان خون به ناحیه صورت و در نتیجه کاهش ورم و کبودی میشود.
۳. مصرف مکملهای مفید
مکملهایی مانند ویتامین C و ویتامین K میتوانند در تقویت عروق خونی و ترمیم سریعتر بافتهای آسیبدیده مؤثر باشند. همچنین استفاده از آنزیم بروملین (موجود در آناناس) نیز به کاهش کبودی کمک میکند.
۴. استفاده از پمادهای موضعی
برخی کرمها و ژلهای موضعی مانند آرنیکا یا بروملین میتوانند با خاصیت ضدالتهابی خود، روند کاهش کبودی را تسریع بخشند. با این حال، استفاده از هرگونه فرآورده دارویی باید تحت نظر پزشک باشد.
۵. پرهیز از فعالیتهای سنگین
فعالیتهای شدید بدنی، خم شدن و فشار آوردن به سر در روزهای نخست پس از جراحی ممکن است موجب افزایش جریان خون در صورت شده و کبودی را تشدید کند.
جلوگیری از کبود شدن بعد از عمل بینی
پیشگیری از بروز کبودی به همان اندازه که درمان آن اهمیت دارد، میتواند باعث کاهش مدت نقاهت و ارتقاء کیفیت نتیجه نهایی جراحی شود. رعایت برخی نکات پیش از عمل و پس از آن میتواند در این زمینه بسیار مؤثر واقع شود.
اقدامات پیشگیرانه برای کاهش کبودی:
- قطع مصرف داروهای رقیقکننده خون (مانند آسپرین، وارفارین، ایبوپروفن) حداقل ۱۰ روز پیش از جراحی، طبق دستور پزشک
- اجتناب از مصرف مکملهایی مانند امگا ۳، جینسینگ، جینکوبیلوبا و سایر رقیقکنندههای گیاهی
- مصرف مواد غذایی سرشار از ویتامین C و K در روزهای قبل و بعد از عمل
- رعایت دقیق دستورات جراح در رابطه با مراقبتهای بعد از عمل
- اجتناب از مصرف دخانیات و الکل که میتوانند روند ترمیم را کند کنند
نتیجهگیری
کبودی پس از عمل بینی پدیدهای طبیعی و معمول است که در اکثر موارد ظرف چند روز تا دو هفته بهبود مییابد. شدت کبودی به عوامل متعددی از جمله نوع جراحی، مهارت جراح، شرایط بدنی بیمار و رعایت مراقبتهای بعد از عمل بستگی دارد. با انجام اقدامات مناسب نظیر استفاده از کمپرس سرد، حفظ موقعیت مناسب سر، مصرف مکملهای مفید و پرهیز از فعالیتهای سنگین میتوان بهطور مؤثری از شدت این عارضه کاست و روند بهبودی را تسریع نمود. در صورت تداوم یا غیرعادی بودن کبودی، مراجعه به پزشک برای بررسیهای بیشتر ضروری است.